GESCHIEDENIS van het pand aan de Admiraliteitskade 96 te Rotterdam.

Het Hoogheemraadschap van Schieland heeft onder meer tot taak het water van de Rotte, die dienst doet als boezem voor een poldergebied van ongeveer 7.700 ha, uit te malen op het buitenwater (Nieuwe Maas). 
Dit werk is bijna 80 jaar uitgevoerd met behulp van het boezemgemaal aan de Admiraliteitskade te Rotterdam.

De Rotteboezem
De Rotte, Schielands slagader, wordt al eeuwenlang benut voor de afvoer van het overtollige water uit de polders binnen Schieland. Die afvoer heeft door de jaren heen veel bestuurlijk inzicht en groot technisch vernuft gevergd. 
De Rotte was oorspronkelijk een natuurlijk veenriviertje, dat het water uit de wildernis afvoerde naar het grote buitenwater. Dat bleef zo, totdat het gebied in de Middeleeuwen langzamerhand werd ontgonnen.

Waterbeheersing
De diepere oorzaken van de problemen rond de toenemende wateroverlast zijn onder meer te vinden in het dalen van de grondslag. Al in de 15e eeuw kwamen de landerijen zo laag te liggen ten opzichte van het boezemwater, dat overtollig water niet meer op natuurlijke wijze kon afvloeien. Het land werd daarom ingepolderd. Het teveel aan water werd met watermolens op de boezem uitgemalen.

In 1434 is in Schieland - in de Spangensche polder - voor het eerst van een watermolen gebruik gemaakt. Begin 16e eeuw sloegen al 17 molens op de Rotte uit.

In het rampjaar 1663 betichtte Rotterdam Schieland ervan het maalpeil van de Rotte onverantwoord veel verhoogd te hebben ten nutte van de polders, maar ten koste van de stad, want de binnenstad was volledig ge�nundeerd. Aanhoudende regens hadden de landerijen langdurig onder water gezet; de oogst was bedorven; het vee crepeerde door gebrek aan voedsel en de Rotterdamse binnenstad stond onder water.

Rotterdam was na 1572 belangrijk gaan uitbreiden in zuidwaartse richting. Voordien strekte de bebouwing van Rotterdam langs de Maas, tussen het Oostplein en de Oude Haven, zich niet verder zuidwaarts uit dan de tegenwoordige Nieuwe Haven. Het belangen van de groeiende stad werd echter steeds meer van binnen uit afbreuk gedaan door het wispelturige water van de Rotte.

'Boesemtie'
Al in 1665 worden ingrijpende plannen overwogen, die pas in 1742 ten uitvoer worden gelegd. Niet ver van de plaats, waar ruim 300 jaar geleden de eerste boezemwerken van Schieland werden geprojecteerd, is nu het boezemgemaal mr. U.G. Schilthuis (Oostplein) verrezen.

Kostverlorenmolen
De stenen watermolen, die later de -  voor watermolens al zeer oude - naam 'Kostverloren' zal gaan dragen, is dus de voorloper van het huidige gemaal aan het Oostplein ' mr. U.G. Schilthuis'. Met deze molen was de eerste bemaling van de Rotteboezem een feit geworden. 
De Kostverlorenmolen moest echte als enige boezemmolen de natuurlijke afstroming van de Rotte ondersteunen, terwijl in 1766 al 31 poldermolens hun water op de Rotte uitsloegen. In die tijd is al meer dan 3.000 ha vruchtbaar land gewonnen, onder meer de polder Honderd Morgen. De problemen rond de waterbeheersing werden er niet minder door, integendeel.

Hoge boezem
In de jaren 1772-1776 zijn de boezemwerken bij het latere Oostplein (de Oostpoort) aangepast. Hier werd de zogenaamde hoge boezem aangelegd. Deze hoge boezem kreeg een oppervlakte van ruim 56.000 m2 en een inhoud van 70.000 m3. Deze boezem betekende een aanzienlijke verbetering. De Kostverlorenmolen kreeg steun van acht molens, die het water vanuit de lage boezem - die in open verbinding met de Rotte stond - tot ��n meter boven Rottepeil in de hoge boezem opmaalden.

Vuurmachine
Op 9 maart 1776 werd Steven Hoogendijk, stichter van het Bataafse genootschap van proefondervindelijke wijsbegeerte, in de gelegenheid gesteld om zijn eerste vuurmachine in gang te brengen. Opgesteld in de Admiraliteitskruittoren, die bij de klok nabij de Oostpoort heeft gestaan, moest deze machine het water uit de Stadsvest oppompen naar de klok, die onderdeel van de hoge boezem was. De vuurmachine van Hoogendijk werd echter een groot deb�cle en verdween snel. De hoge boezem-molens behielden nog bijna een eeuw het alleenrecht; totdat de verenigde vergadering van Schieland op 4 oktober 1869 besloot de Kostverlorenmolen af te breken, om op die plek een schepradstoomgemaal met een vermogen van 100 pk te bouwen.
 

Stoomgemaal
Met dit gemaal zou het water uit de doorgetrokken lage boezem in de kolk tot een maximum hoogte van 2.15 meter boven Rottepeil kunnen worden opgemalen, met daarna weer de natuurlijke lozing op de Maas via het Boerengat.
In 1870 werd overigens de Binnenrotte gedempt in verband met de aanleg van een spoorbaan. De Rotte stroomde tot dat jaar via de Binnenrotte en de vijf sluizen in en bij de Hoogstraat - als de omstandigheden gunstig waren - ook hier nog steeds op natuurlijke wijze af. De aanneemsom van het stoomgemaal bedroeg 56.115 gulden. Het bleek geen succes. Nog geen 30 jaar later vertoonde het zulke grote gebreken, dat er voor meer dan 40.000 gulden aan moest worden gerepareerd.

Gemaal Admiraliteitskade
Deze teleurstellende ervaring was de prikkel tot radikaal andere plannen. Het systeem van hoge en lage boezem met acht watermolens en sluizen kon vervallen als er aan de nabij het Oostplein gelegen Admiraliteitskade een nieuw gemaal zou worden gebouwd en wel op het terrein van de zogenaamde karrenstal. 
Er moest een gemaal komen dat sterk genoeg zou zijn om alle bestaande bemalingswerktuigen van de Rotteboezem in een keer te vervangen.
Het nieuwe gemaal moest het water onmiddelijk aan de Rotte onttrekken via een toevoerkanaal, dat gevormd zou worden door de lage boezem tot even voorbij het Kralings Verlaat en het direkt op het Boerengat uitslaan. Op 29 juli 1897 besloot de verenigde vergadering tot de bouw van het nieuwe gemaal.

Vakmanschap
Bij de Maatschappij voor Scheeps- en Werktuigbouw Feijenoord te Rotterdam werd in november 1897 onderhands aanbesteed: twee compound stoommachines met vier centrifugaalpompen met een capaciteit van 640 kubieke meter per minuut en een vermogen van 300 pk, de kosten ervan: 97.810 gulden. Voorts werden aangekocht vier stoomketels voor 29.000 gulden.

Machinegebouw met bovenwoningen, ketelhuis, kolenbergplaats en bijbehorende werken konden worden aanbesteed voor 129.700,- gulden. Het gemaal Admiraliteitskade is op 1 november 1899 officieel in gebruik genomen. De gemeente Rotterdam maakte een verbindingsduiker tussen de uitwateringssluis in het Boerengat en de boezem. In de beginperiode van het nieuwe gemaal bleef men nog steeds gebruik maken van natuurlijke lozing door de oude uitwateringssluis.

In 1925 zijn beide stoommachines vervangen door twee dieselmotoren van Werkspoor (280 pk - capaciteit 800m3/min); deze motoren moesten op hun beurt in 1961 plaats maken voor vier Bolnes diesels, zodat elke pomp afzonderlijk kon werken.

In verband met de aanleg van de oost-westverbinding van de metro, waardoor het boezemkanaal van het gemaal Admiraliteitskade zou worden afgesneden, is de bouw noodzakelijk geworden van een nieuw gemaal met een persleiding over de metrobuis heen, het mr. U.G. Schilthuis. Deze bevindt zicht ongeveer 200 meter ten noordwesten van het oude gemaal.

Na 78 jaar op voortreffelijke wijze dienst te hebben gedaan, zal het gemaal Admiraliteitskade worden ontmanteld. De pompen zijn nog steeds niet versleten. Een onverwoestbaar brok Rotterdams vakmanschap!

Heden
In het machinegebouw, de huidige "voorshowroom" met woningtextiel, en in het voormalige ketelhuis is nu de meubelshowroom van Europoort complete woninginrichting gevestigd. De oude kolenbergplaats in nu het magazijn.

In 2002/2003 is het pand aan de Admiraliteitskade, een Rijksmonument, volledig gerestaureerd, met in stand houding van de "knip"voegen en het behoud van de balken uit 1742 in de gewelven waarin ook nog de oude uitwateringssluizen te zien zijn.